Kimiyar Lantarki A Sawwake (1)
KIMIYYALANTARKI By Baban Sadik
A yau za mu fara bincike na musamman kan abin da ya shafi kimiyyar lantarki da yadda makamashin lantarki ke samuwa, duk a mahangar kimiyya.
Wannan shi ne kashi na daya mai dauke da mukaddima. A sha karatu lafiya.
Mabudin Kunnuwa
Bayan kwashe makonni sama da goma shabiyar muna amsa tambayoyi da yin bayani kan tsokacin masu karatu, a wannan mako dai na lura cewa idan muka ci gaba da amsa tambayoyi kadai, shafin na iya gudanuwa na tsawon lokaci ba tare da an tattauna wani abu ba; domin a duk mako tambayoyi na dada karuwa ne. Don haka naga dacewar dakatar da amsa tambayoyi.
A yanzu sabon tsarinmu shi ne, za mu rika amsa tambayoyi ne bayan gama maudu’in da muka dauka; ko da kuwa zai kai mu makonni goma ne. Illa dai tabbacin da zan iya baiwa masu karatu shi ne, zan rika amsa tambayoyi ko bukatun masu neman kasida ko karin bayani na gaggawa ne ta Imel. Amma abin da ya shafi tsokaci, sai mun gama maudu’in da muka dauka sannan zan hada da sakonnin masu neman kasidu in buga.
Don haka, duk mai neman wata kasida ta musamman, yana iya aiko da bukatarsa ta adireshinmu na Imel. Akwai wadanda suka aiko da sakon bukata ta tes, ba tare da adireshin Imel ba.
Zai yi wahala a wannan yanayi in iya aika maka kasida wadda mafi karancinta shafi uku ne, ta hanyar tes a wayar salula. Dole sai ta Imel. Sai a kiyaye.
A yau cikin yardar Allah ga mu dauke da maudu’i na musamman kan fannin kimiyyar lantarki; wani fannin da bamu taba yin bincike a cikinsa ba, duk da mahimmancinsa ga rayuwar al’umma da tattalin arzikinsu. Rubutu kan wannan fanni na lantarki zai dauke mu wasu makonni nan gaba.
A yau zamu yi bayani ne kan mahimmancin wannan fanni, bayan takaitaccen bayani daga asalinsa. Sannan muyi bayani kan madaukan lantarki; ma’ana: mahallin da lantarki ke gudanuwa kenan.
A gaba mu kawo bayanai kan nau’ukan sinadaran lantarki. Sai kuma bayani kan yadda sinadarin maganadisun lantarki ke gudana a mahallinsa.
Daga cikin bincikenmu har wa yau, mai karatu zai ci karo da bayani kan farantin makamashin lantarki, wanda a harshen Turanci ake kira: “Electrical Circuit.” Wannan faranti shi ne hakikanin abin da idan ka fahimce shi a ilimin lantarki, ka kusan kure fannin. Domin duk wata na’urar dake dauke da sinadarai ko makamashin lantarki a wannan zamani, tana dauke ne da wannan faranti. Kada in cika ku. Daga cikin bincikenmu za mu kawo bayanai kan abubuwan da ake sarrafa su don samar da wutar lantarki a duniyar yau. Wannan zai zo ne bayan ‘yar takaitacciyar karatun tarihi da za mu yi kan asalin lantarki na zamanin da; tsakanin wanda ke samuwa daga sararin samaniya da wanda ke samuwa daga halittun dake rayuwa a teku. Za mu ci karo har wa yau da bayani kan tarihin lantarkin zamani; su wa da wa suka assasa wannan fanni a duniyar yau? Kasidar ba za ta kare ba sai masu karatu sun san yadda ake kididdige kima da yawan wuta ko makamashin lantarki dake gudanuwa a na’urorin sadarwa na zamani masu amfani da wutar lantarki. Wannan zai kaimu ga bayani kan ka’idojin ilimin kimiyya da wasu masana suka assasa don karantawa da nazarin wannan fanni a kimiyyance (Scientific Laws), irin su Ohm, da Fradays’ Laws. A karshe, masu karatu za su samu bayanai kan asalin kwan lantarki ko kayayyakin da ake amfani dasu wajen haska wutar lantarki a dakuna da gidaje da ma’aikatu ko masana’antu. Su waye suka samar dasu a asali? Wadannan, a takaice su ne kadan daga cikin abubuwan da wannan maudu’i namu zai kunsa in Allah ya so. A daya bangaren kuma, bazan yi magana a kan matsalolin wutar lantarki a Najeriya ba. Don haka, kada a rubuto mini tambaya kan wannan maudu’i. Kasidar za ta mayar da hankali ne kan fannin a ilimance, da nazarce. Manufar hakan kuwa ita ce ne don yada ilimi, ba muhawara cikin siyasar samar da wutar lantarki ba a Najeriya. Da fatan za a kiyaye wajen aiko tambayoyi ko tsokaci.
Comments
Post a Comment